مشخصات كلی

شماره ی طرح درس : 3

نام درس: خوش نویسی

موضوع درس: سرمشق خوشا نزهت باغ ...

مجری:--

مدت اجرا: -

محل اجرا: كلاس خوشنویسی

كلاس: سوم راهنمایی مدرسه

 تعداد فراگیر:

هدف

1- كلی : آشنایی فراگیران با : قواعد حروف و كلمات سرمشق خوشا نزهت باغ در ... و شناخت روی حروف و اتصالات جدید خصوصاً حروف دایره ی معكوس مانند ع و ح و كاربردی كردن خوش نویسی

2- دینی : توجّه فراگیران به زیبایی خط و اینكه خطّ خوش از استعدادهای خدادادی است ، نظر به این كه خوش نویسی با عرفان اسلامی و ادبیّات آمیخته و عجین است، با توجّه به اینكه اولیاء دین اكثراً از خطّ خوش و زیبا بهره مند بوده اند.

3- رفتاری: الف: تمرین حروف و اتصالات.    ب: استفاده ی بجا و صحیح از ابزار خوشنویسی و پهنای سر قلم      ج: استفاده از خوش نویسی و زیبایی كلمات جهت پرورش خلاقیت و نوآوری

د: شناخت عوامل مؤثر تركیب در سطر و اصول و درك زیبایی شناسی      هـ: استفاده از توانایی های فردی و اعتماد به نفس    و: ایجاد انگیزه جهت خوش خط شدن فراگیران   

انتخاب

روش های تدریس: روش تدریس فعال برای شناخت اصول و قواعد حروف و كلمات ، شناخت بیشتر قاعده ی تركیب در سطر و زیبایی یك سطر یا قطعه ی خوش نویسی

رسانه های آموزشی :

الف: سرمشق ، توضیحات – حركات و قواعد حروف و كلمات موجود در درس

ب: نمونه خط نوشته شده با قلم نی و مركب توسط معلم

ج: پوستر آثار خطی اساتید بزرگ معاصر

د: اسلاید آثار خطی خوش نویسان

هـ: ضبط صوت و نوار موسیقی بدون كلام ملایم

مراحل اجرا

1- فعالیت های مقدماتی : احوالپرسی و ایجاد ارتباط عاطفی، حضور و غیاب ، توجه دانش آموزان به خط زیبا و ارزش آن جهت ایجاد انگیزه و همچنین نوشتن جمله ی بسم ا... با خط خوش روی تابلو

زمان

3 دقیقه

2- ارزشیابی تشخیصی: در ارتباط با درس قبل فعالیتهای ذیل به انجام می رسد:

الف: تمرین درس قبل دیده شده و پیشرفت و سطح یادگیری فراگیران بررسی شود.

ب: پرسش و پاسخ از فراگیران صورت گیرد:

1.     كلمه ی « بنی » با چند حركت قلم نوشته می شود.

2.     چرا كلمه ی «شت» بصورت كشیده نوشته می شود.

3.     كلمه ی « خا » با چند حركت قلم نوشته می شود.

4.     فاصله ی بین حروف و كلمات در سطر چقدر باید باشد.

5 دقیقه

3- آماده سازی ( زمینه سازی ) :

به نمایش گذاشتن آثار خوش نویسان در قالب های مختلف خوش نویسی بوسیله ی اسلاید، پوستر و قطعات خطی و صحبت در زمینه ی این قالب ها ، همچنین توضیحاتی در مورد اصول، تركیب و كرسی داده شود.

2دقیقه

مراحل اجرا

4- ارائه ی درس : فعالیت معلم:

ابتدا معلم با طرح سؤال های هدف دار از بعضی دانش آموزان ، از آنها می خواهد تا برداشت خود را از قالبها و قطعاتی كه دیده اند بیان نمایند و در مورد ارزش و زیبایی خط بحث و تبادل نظر كنند.

سپس معلم سرمشق درس سوم ( خوشا نزهت باغ در ... )را با گچ روی تابلو نوشته و در حین نوشتن قواعد و موارد قابل توضیح را برای فراگیران می گوید و از آنها می خواهد تا با قلم نی و مركب به تمرین بپردازند.

با پخش موسیقی بدون كلام ملایم درحین تمرین معلم تك تك دانش آموزان را صدا كرده ، تمرین آنها را می بیند و رفع اشكال می كند و نحوه ی صحیح نوشتن كلمات را با توجه به اصول و قواعد آموزش می دهد. در پایان معلم از فراگیران می خواهد تا با توجه به توضیحات و دقت بیشتر به تمرین ادامه دهند.

فعالیت فراگیر:

فراگیران با توجه به سؤالات مطرح شده و دیدن نمونه ی آثار خطی برداشت خود را از تصاویر بیان كرده و به سؤالات پاسخ می دهند و بحث خود را درباره ی زیبایی و ارزش خط به نتیجه می رسانند. پس از نوشتن سرمشق روی تخته سیاه ، فراگیران وسایل خوشنویسی را آماده كرده ، ضمن گوش فرادادن به موسیقی با دقت و جدیت از روی آن كار كرده و تمرین خود را تك به تك به معلم هنر خود نشان داده تا رفع اشكال شده و توضیحات مورد نیاز در این مورد داده شود.

در ادامه پس از رفع اشكال تمرین ها توسط معلم ، فراگیران با گرفتن نتیجه ی مطلوب از كار خود ، تمرین را ادامه داده و برای ارائه ی پاكنویس و ارزشیابی آماده می شوند.

23 دقیقه

فعالیت های تكمیلی

5- جمع بندی

ضمن نظارت بر كار فراگیران معلم از آنها می خواهد خط خود را با سرمشق مقایسه و پاكنویس كنند.

دانش آموزان خط خود را با سرمشق مقایسه و ضمن پی بردن به نقایص كار در نهایت یك با سرمشق را پاكنویس می كنند.

5 دقیقه

6- ارزشیابی تكوینی:

معلم سؤالاتی را در زمینه ی قواعد و اینكه به غیر از خوشنویسی با قلم نی با چه روش دیگر می توان خطاطی كرد از فراگیران می پرسد و از آنها می خواهد خط هایشان را برای ارزشیابی به معرض دید قرار دهند.

فراگیران به این سؤال ها پاسخ می دهند و هر كدام روشی را برای خطاطی به غیر از قلم نی ارائه می دهند. آنها آخرین خط خود را جهت ارزشیابی به معرض دید قرار می دهند. 

4 دقیقه

فعالیت های تكمیلی

7- تعیین تكلیف :

معلم از فراگیران می خواهد تا با تحقیق و پرس و جو روش های دیگر خطاطی از جمله نقاشی خط ، خط كوفی بنایی ، خط تزیینی ، خطاطی با هاشور و ... را تجربه كرده و به ابتكارات جدیدی در این زمینه دست زده ، حاصل كار را به كلاس بیاورند.

2 دقیقه

8- تعیین موضوع جلسه ی آینده:

آوردن وسایل خوش نویسی ، مداد رنگ ، ماژیك و مداد جهت تمرین سرمشق درس چهارم ، همچنین دست زدن به ابتكارات جدیدتر و جستجوهای تازه ، از جمله  سه بعدی كردن خط.

2 دقیقه